Veiligheid VCA-checklist
Begin jaren 1990 staken enkele Nederlandse tenoren uit de (petro) chemische nijverheid de hoofden bij elkaar om veiligheidsregels voor contractors vast te leggen. Zij wilden de veiligheid bij het uitvoeren van onderhouds- en constructiewerkzaamheden verbeteren.
Zeer snel ontstond hieruit een checklist die de basis vormde voor de doorlichting van zulke contractors: de Veiligheids Checklist Aannemers of de VCA-checklist.
VCA is dus niets anders dan een vragenlijst omtrent veiligheid, gezondheid en milieu, een doorzichtig systeem met vragen en verificatiepunten.
Een VCA-certificaat wordt opgelegd door de klanten. Zij eisen een VCA, BeSaCC of VCU-certificaat van hun leveranciers.
VCA-checklist 2026/6.1
Sinds juli 2026 is de vernieuwde VCA-checklist versie 2026/6.1 van kracht. Deze versie bouwt verder op de bestaande VCA-systematiek en actualiseert zowel de certificatieprocedure als de inhoudelijke eisen. De focus blijft liggen op het structureel beheersen van risico's op het vlak van Veiligheid, Gezondheid en Milieu (VGM) en op continue verbetering van de veiligheidscultuur binnen organisaties.
De checklist is bedoeld voor aannemers die operationele werkzaamheden uitvoeren bij opdrachtgevers, bijvoorbeeld in industriële installaties, productiebedrijven, werkplaatsen en op projectlocaties. Hoewel VCA zijn oorsprong vindt in de (petro)chemische sector, wordt het vandaag toegepast in tal van technische en industriële sectoren.
Drie certificatieniveaus
De VCA-checklist onderscheidt drie certificatieniveaus.
VCA* (24 mustvragen):
VCA* richt zich op de directe beheersing van veiligheid, gezondheid en milieu tijdens de uitvoering van werkzaamheden op de werkvloer, zonder inzet van onderaannemers.
VCA** (28 mustvragen en 4/8 aanvullende vragen)
VCA** is bedoeld voor organisaties die naast de operationele veiligheid ook hun volledige VGM-managementsysteem willen aantonen. Hierbij worden onder meer het veiligheidsbeleid, de organisatie, interne audits en continu verbeteren beoordeeld.
VCA Petrochemie (34 mustvragen en 1/2 aanvullende vragen)
VCA Petrochemie is specifiek ontwikkeld voor bedrijven die complexe werkzaamheden uitvoeren aan petrochemische installaties. Naast alle eisen uit VCA** bevat dit certificaat bijkomende sectorspecifieke veiligheidsvereisten.
BeSaCC = de "Belgische" criterialijst voor (onder)aannemingen
VCU = de aangepaste VCA-norm voor uitzendbureau's en interimkantoren
VCO = het (toekomstige) eisenpakket voor studieburelen
VGM = Veiligheid, Gezondheid en Milieu